Αισχύλος

Σκηνή από την πολεμική σύγκρουση μεταξύ του Ετεοκλή και του Πολυνείκη. Από την τραγωδία του Αισχύλου Επτά επί Θήβας.

Ο Αισχύλος (525-456 π.Χ.) γεννήθηκε στην Ελευσίνα της Αττικής, έζησε και διέπρεψε ως δραματικός ποιητής και ως ενεργός πολίτης της πόλης των Αθηνών. Πατέρας του ποιητή ήταν ο Ευφορίων, από ευγενική γενιά. Μετά από πρόσκληση του Ιέρωνα, επισκέφτηκε τις Συρακούσες το 470 π.Χ. Εκεί ανέβασε τους Πέρσες, που του είχαν δώσει τη νίκη στην Αθήνα το 472 π.Χ. Επανήλθε στην Αθήνα, όπου και έζησε την κορυφαία περίοδο της ζωής του μέχρι το 458 π.Χ. Μετά από σύντομο χρονικό διάστημα επιχείρησε ένα νέο ταξίδι στη Σικελία, και πέθανε εκεί, στη Γέλα, το 456 π.Χ. Στη Γέλα τιμούσαν ιδιαίτερα τον τάφο του, μάλιστα οι νέοι ποιητές τον θεωρούσαν ιερό τόπο.

Η πολιτική κατάσταση της Αθήνας επηρέασε σε μέγιστο βαθμό την προσωπικότητα του Αισχύλου. Σε νεαρή ηλικία έζησε την κατάλυση της τυραννίας καθώς και τις μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη, ενώ πολέμησε γενναία στους πολέμους εναντίον των Περσών, στον Μαραθώνα και τη Σαλαμίνα. Γνώριζε πολύ καλά την ποίηση του Ομήρου και ήταν μυημένος στα Ελευσίνια μυστήρια. Τα θέματα των έργων του είναι κυρίως εθνικά, θρησκευτικά και φιλοσοφικά. Μέσω αυτών ο Αισχύλος μιλά για τη θεία δικαιοσύνη, για την επιτέλεση του καθήκοντος, ακόμη κι αν αυτό συντρίβει τους ανθρώπους, για την ευσέβεια και τη σωφροσύνη.

Οι τραγωδίες του Αισχύλου χαρακτηρίζονται από μεγαλοπρέπεια και είναι γεμάτες με το επικό και θρησκευτικό πνεύμα της ηρωικής εποχής στη οποία έζησε, παράλληλα όμως διαπνέονται και από μια λυρική πνοή. Ο δραματικός ποιητής δημιουργεί λέξεις σύνθετες, διαφοροποιούμενος έτσι από τους άλλους συγγραφείς της εποχής του. Στο έργο του κυριαρχούν τα εκφραστικά επίθετα, οι τολμηρές μεταφορές και οι επιβλητικές εικόνες που ο ίδιος δημιουργεί. Μα πάνω απ’ όλα στέκεται το υψηλό του ύφος.

Ο Αισχύλος, πρώτος χρησιμοποίησε στις παραστάσεις του δεύτερο υποκριτή και έκανε τις στολές των ηθοποιών μεγαλόπρεπες. Έλαβε μέρος σε πολλούς δραματικούς αγώνες και γνώρισε πολλούς θριάμβους. Είδε τις πρώτες τραγωδίες του Σοφοκλή και νικήθηκε από αυτόν το 468 π.Χ. Η τελευταία του νίκη ήρθε με την Ορέστεια το 458 π.Χ. Από τα ενενήντα του έργα, σήμερα σώζονται μόνον επτά τραγωδίες: Ικέτιδες, Πέρσαι, Επτά επί Θήβας, Προμηθέας Δεσμώτης, και η τριλογία Ορέστεια (Αγαμέμνων, Χοηφόροι, Ευμενίδες).

Τα έργα του Αισχύλου επηρέασαν ανθρώπους της λογοτεχνίας και της πολιτικής. Μέσα σε αυτούς ήτανε ο Βίκτωρ Ουγκώ, ο Λόρδος Βύρων, ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε αλλά και ο Καρλ Μαρξ. Ο Αριστοτέλης θεωρούσε πως ο Αισχύλος ήταν ο πατέρας της αληθινής τραγωδίας. Μάλιστα, θρυλείται πως στον τάφο του μεγάλου τραγωδού, ήταν χαραγμένος ένας επιτύμβιος ύμνος που ο ίδιος ο Αριστοτέλης είχε συνθέσει:

Αἰσχύλον Εὐφορίωνος Ἀθηναῖον τόδε κεύθει
μνῆμα καταφθίμενον πυροφόροιο Γέλας·
ἀλκὴν δ᾽ εὐδόκιμον Μαραθώνιον ἄλσος ἂν εἴποι
καὶ βαρυχαιτήεις Μῆδος ἐπιστάμενος.

Advertisements