«Ιούλης 1914»

Η Anna Akhmatova, όπως την είδε ο Amedeo Clemente Modigliani (1911). Στην όμορφη και καλλιεργημένη Ρωσίδα, ο Modigliani είχε βρει το ιδανικό μοντέλο της καλλιτεχνικής του φαντασίας όσον αφορά τη γυναικεία τελειότητα.

I.

Είναι τέσσερις εβδομάδες που μυρίζει πυρκαγιά

Πάνω απ’ το βάλτο, εκεί που η τύρφη καίγεται,

αναδύεται η μυρωδιά.

Ακόμη και των πουλιών το τραγούδι κομμένο ηχεί

Κι ούτε ένα φύλλο στη λεύκα δεν ριγεί.

Και του Κυρίου ο ήλιος συμφορά·

Μήτε τη μέρα, μήτε τη νύχτα μια σταλιά

Ένας σακάτης έφτασε περαστικός,

Και στον περίβολο είπε κάποιος:

«Αλίμονο ημέρες φτάνουν τρομερές·

Φρέσκα τα μνήματα – θα συνωστίζονται πυκνά.

Θα’ ρθει σεισμός, λιμός και συμφορά

Και σκότος απ’ του ουρανού το φως.

Όμως: για τις χώρες μας ο εχθρός δεν θα μαλώνει

Κι η κατάρα του δεν μας πιάνει

Η Παναγιά πάνω απ’ την απέραντη θλίψη

Το ολόλευκο σαν χιόνι μαντήλι της θα ρίξει».

ΙΙ.

Του κέδρου εδώ, του χαμηλού, τη μυρωδιά

Φέρνει ο αγέρας από του δάσους τη φωτιά.

Στενάζουν οι γυναίκες των στρατιωτών για τα παιδιά·

Της χήρας η κραυγή το χωριό διαπερνά.

Μια που η γη βροχή λαχταρούσε,

Και όχι μάταια τον ουρανό παρακαλούσε.

Ζεστή έπεσε στη γη, μια υγρασία πορφυρή

Που των εχθρών τη στρατιά ποδοπατεί.

Άδειος ουρανός βουλιάζει κάτω στα βαθιά·

Η φωνή που προσεύχεται ηχεί από μακριά:

«Το ιερό σου πλήγωσαν το σώμα

Στα ζάρια σού ρίχνουν τον χιτώνα».

♦     ♦     ♦

Anna Akhmatova (Bolshoy Fontan, 23 Ιουνίου 1889 – Domodedovo, 5 Μαρτίου 1966). Λίγες μέρες πριν από την έκρηξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, στις 20 Ιουλίου 1914, η Akhmatova έγραψε το ποίημα «Ιούλης 1914» που αντικατοπτρίζει και την οπτική της πάνω στην ιστορία και το πεπρωμένο της χώρας. Η Akhmatova ήταν το ένα μέρος ενός κουαρτέτου Ρώσων ποιητών – οι άλλοι τρεις ήταν η Marina Tsvetaeva (1892-1941), ο Boris Leonidovich Pasternak (1890-1960) και ο Osip Emilyevich Mandelstam (1891-1938) – των οποίων οι φωνές κατάφεραν να διασωθούν μέσα από απίστευτα εμπόδια και καταδιώξεις, για να υμνήσουν το θρίαμβο της Τέχνης επί της πολιτικής.

Απόδοση ποιήματος: Γιάννης Αντιόχου.

Advertisements