Στιγμές

Το σκοτάδι είν’ αυτόφωτο, το φως δεν είναι.

Γιατί τόσα Μνημεία στον Άγνωστο Στρατιώτη

κι ούτ’ ένα στον Άγνωστο Άνθρωπο;

Εμείς πού θα βάνουμε τα στεφάνια μας;

Να σου πω τι είμαστε, φίλε μου;

Ταχυδαχτυλουργοί στο φως του ήλιου είμαστε,

προδομένοι ταχυδαχτυλουργοί,

που, απληροφόρητοι, φοράμε ακόμα

την κόκκινη τήβεννο

και σοβαρευόμαστε μπροστά σ’ ένα πλήθος

που τα ξέρει ήδη όλα.

Πολύ θόρυβο κάναμε, παιδιά,

απάνω σ’ αυτή τη Γη,

πολύ θόρυβο για το τίποτα.

Κλείστε τουλάχιστο τα παράθυρα,

να μη μας ακούν.

Εγώ σας λέω πως θα λυπηθεί η Γης όταν μας χάσει.

Ό, τι και να ήμαστε,

ήμαστε μια ποικιλία στη ζωή της,

της δίναμε κάποιο θέαμα.

Εχτός αν δοκιμαστικά μας έδωσαν το μυαλό,

εχτός αν δοκιμαστικά μας είπαν ανθρώπους.

Ο δρόμος που μας έφερε

είν’ απέξω και περιμένει,

δεν έχει καν δέσει τ’ άλογο του.

Πολλές είναι πενήντα οκάδες,

πολλές είναι εξήντα οκάδες για έναν άνθρωπο.

Θα μπορούσαν να γίνουν περισσότεροι.

Εγώ σας λέω πως γεννηθήκαμε λιποβαρείς,

πως είμαστε λιποβαρείς.

Δεν ήξεραν να ζυγίσουν,

δεν ξέρουν.

Πού κοιτάζουμε εμείς έξω

κι αφήσαμε τις αχτίνες Ραίντγκεν μονάχα

να φωτογραφίζουν μέσα μας;

Τι θα δουν οι αχτίνες Ραίντγκεν,

τη φυματίωση και τον καρκίνο;

Για όνομα του Θεού!

Όλα όσα ζήσαμε,

όλα όσα αγαπήσαμε,

όλα όσα είπαμε δικά μας,

θα επαναλαμβάνουνται στην απουσία μας

μ’ άλλους να τα ζουν,

άλλους να τ’ αγαπούν,

άλλους να τα λεν δικά τους.

Κάτω απ’ τα σπίτια μας ήταν άλλα σπίτια,

κάτω απ’ τα βήματα μας άλλα βήματα,

κάτω απ’ την αγάπη μας άλλη αγάπη.

Τι αποπειρόμαστε τώρα να ζήσουμε;

τι αποπειρόμαστε τώρα ν’ αγαπήσουμε;

Δεν έχουμε συναίσθηση πόσο μικρό είναι το τόξο που βγαίνουμε;

δεν έχουμε συναίσθηση πόσο μικρό είναι τ’ άνοιγμα της γωνίας;

Ποιο «κράτος», κύριοι, ποιο «κράτος»;

Σ’ αλλεπάλληλους σωρούς «κρατών» πατάμε.

Δεν καταλαβαίνετε πως με τεχνητά μέσα

κρατάμε την Ιστορία στη ζωή;

Αν δε μας παρουσίαζαν έτσι τη ζωή,

αν δε μας έλεαν πως…

Και πάλι, όμως, ποιος μας έλεε;

Μονάχοι μας φανταστήκαμε.

Ξαφνικά απάνω απ’ τα κεφάλια μας

δεν υπήρχε ουρανός,

ξαφνικά είχε διακοπεί η συνεργασία

διαθλάσεων κι ατμοσφαίρας

και μείναμε εκτεθειμένοι

σ’ εκείνο το φοβερό κενό,

κι έμεινε εκείνο το φοβερό κενό

εκτεθειμένο στα μάτια μας.

Απόσπασμα από το βιβλίο ποίησης «Στιγμές», ενός εκ των σημαντικότερων σύγχρονων Ελληνοκυπρίων ποιητών, του Κώστα Μόντη. Πρώτη Έκδοση: 1958. Ποιητής, μυθιστοριογράφος και συγγραφέας θεατρικών έργων, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συγγραφείς του περασμένου αιώνα και συγκεκριμένα της μεταπολεμικής περιόδου. Δημιουργήματά του έχουν μεταφρασθεί στα Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά, Ολλανδικά, Σουηδικά, Ρωσικά και σε άλλες γλώσσες. Πολλά από τα έργα του αναφέρονται στον αγώνα των Κυπρίων για απελευθέρωση από την Αγγλία και ένωση με την Ελλάδα, την πορεία της νήσου μετά την Ανεξαρτησία, με σημαντικό σταθμό την Τουρκική εισβολή και την έκτοτε κατοχή μεγάλου μέρους της Κύπρου. Υπήρξε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Εργογραφία

♦ Πεζογραφία • Γκαμήλες κι άλλα διηγήματα. Λευκωσία, 1939. • Ταπεινή ζωή. Λευκωσία, 1944. • Κλειστές πόρτες. Λευκωσία, 1964.

♦ Διηγήματα. Λευκωσία, 1970. • Ο αφέντης Μπατίστας και τ’ άλλα. Αθήνα, Ερμής, 1980. • Ο Σαγρίδης. Λευκωσία, 1985.

♦ Ποίηση • Με μέτρο και χωρίς μέτρο. Κύπρος, 1934. • Minima. Λευκωσία, 1946. • Τα τραγούδια της ταπεινής ζωής. Λευκωσία, 1954. • Στιγμές. Λευκωσία, 1958. • Συμπλήρωμα των Στιγμών. Λευκωσία, 1960. • Ποίηση του Κώστα Μόντη. Λευκωσία, 1962. • Γράμμα στη μητέρα κι άλλοι στίχοι. Λευκωσία, 1965. • Αγνώστω ανθρώπω. Λευκωσία, 1968. • Εξ’ ιμερτής Κύπρου. Λευκωσία, 1969. • Εν Λευκωσία τη… Λευκωσία, 1970. • Δεύτερο γράμμα στη μητέρα. Λευκωσία, 1972. • Κλειστές Πόρτες. 1964. • Και τότ’ εν’ εναλίη Κύπρο. Λευκωσία, 1974. • Πικραινόμενος εν εαυτώ. Λευκωσία, 1976. • Κύπρος εν Αυλίδι. Λευκωσία, 1976. • Ποιήματα για μικρά και μεγάλα παιδιά. Λευκωσία, 1976. • Ανθολόγηση από τις Στιγμές. Αθήνα, 1978. • Στη γλώσσα που πρωτομίλησα· Ιδιωματικά ποιήματα· Πρόλογος Γιώργου Κεχαγιόγλου – Φιλολογική επιμέλεια Σταλώς Μόντη – Πουαγκαρέ. Λευκωσία, 1980. • Κύπρια ειδώλια. Λευκωσία, 1980. • Μετά φόβου ανθρώπου. Αθήνα, 1982. • Αντίμαχα. Λευκωσία, 1983. • Ως εν κατακλκείδι. Λευκωσία, 1984. • Επί σφαγήν. 1985. • Του στίχου τα μυνήματα. Λευκωσία, 1991. • Τώρα που διαβάζω καλύτερα. Λευκωσία, 1998.

♦ Μεταφράσεις • Αριστοφάνους Λυσιστράτη. Λευκωσία, 1972. ΙV. Επιμέλειες εκδόσεων • Ανθολογία κυπριακής ποίησης (μαζί με τον Α.Χριστοφίδη). Αθήνα, 1965 (και έκδοση β΄ συμπληρωμένη, Λευκωσία, 1973). • Ανθολογία νέων Κυπρίων ποιητών. Λευκωσία, 1969. • Κυπριακά δημοτικά τραγούδια. Λευκωσία, 1971. • Anthologie de la poesie Chypriote (μαζί με τους G.H.Aufrere και Α.Χριστοφίδη). Παρίσι, 1972. • Cypriot anthology (μαζί με τους Α.Χριστοφίδη και A. Mims). Λευκωσία, 1974.

♦ Συγκεντρωτικές εκδόσεις • Άπαντα, τ.1-7 Λευκωσία, 1986-1991. • Άπαντα, τ.Α΄. Συμπλήρωμα. Λευκωσία, 1988. • Άπαντα, τ.Α΄. Συμπλήρωμα Β΄. Λευκωσία, 1992. • Άπαντα, τ.Α΄. Συμπλήρωμα Γ΄. Λευκωσία, 1993.

Advertisements